اطلاعات دارویی مفید

کلیات

 

اثر غذا بر جذب دارو- بطور کلی غذا با آهسته کردن تخلیه معدی یا با تغییر میزان یونیزاسیون دارو با جذب آن تداخل می کند. اما غذا می تواند باعث افزایش یا کاهش سرعت جذب دارو نیز بشود. بعنوان مثال سرعت جذب دیگوکسین در مصرف توام با غذا به تاخیر می افتد و بر عکس آن سرعت جذب داروهایی مانند فنی توئین در مصرف توام با غذا افزایش می یابد.

    غذا همچنین ممکن است مقدار جذب دارو را تحت تاثیر قرار دهد. برای اکثر داروها این اثر قابل ملاحظه نیست اما غذا مقدار جذب داروهایی مانند هیدروکلروتیازید، گریزئوفولوین، فنی توئین، نیتروفورانتوئین، مبندازول و آلبندازول را افزایش می دهد. البته در بعضی موارد مانند داروهای ضد کرم روده ای افزایش جذب مطلوب نمی باشد.

    در مقابل، بعضی آنتی بیوتیک ها مانند پنی سیلین، ریفامپین و ایزونیازید در مصرف توام با غذا جذب ضعیف تری خواهند داشت. همچنین تتراسیکلین ها که عوامل شلاته کننده میباشند به کلسیم یا منیزیوم موجود در غذا متصل شده و جذبشان کاهش می یابد (Drug Treatment 1997). 

اثر غذا بر متابولیسم دارو- گوشت کباب شده متابولیسم فناستین را از طریق القای آنزیم های دآلکیله کننده آن افزایش می دهد. عامل القای آنزیمی در این مورد بنزو(آ)پیرن و دیگر هیدروکربون های آروماتیک چند حلقه ای است. همچنین افزایش نسبت پروتئین به کربوهیدرات و نیز مصرف کاهو وکلم متابولیسم فناستین را افزایش می دهد. بیوفلاونوئیدهای موجود در آب گریپ فروت (ولی نه آب پرتقال) با مهار آنزیم CYP3A4 متابولیسم عبور اول داروهایی مانند آنتاگونیست های کلسیم (نیفدیپین و فلودیپین) و سیکلوسپورین را مهار می کنند.

تفاوتهای فردی در جذب ومتابولیسم دارو- داروها در همه افراد با سرعتها و مقادیر یکسانی جذب نمی شوند. این موضوع عمدتا به تفاوت های فردی در رژیم غذایی، سن و فعالیت متفاوت آنزیم های کبدی مربوط می گردد. این تفاوت ها در بسیاری از مواردبه خصوصیات فیزیکوشیمیایی دارو ارتباطی ندارد بلکه فرمولاسیون دارو در این مورد اهمیت دارد. فرمولاسیون های داروهای آهسته رهش در مصرف توام با رژیم های غذایی مختلف رفتار یکسانی نشان نمی دهند. این تفاوت رفتار در بیماران هم در مصرف یک داروی خاص از فرمولاسیونهای آهسته رهش متفاوت دیده می شود. بهمین دلیل توصیه می گردد که بیماری که با یک داروی آهسته رهش از یک کارخانه دارای علائم کنترل شده است، بدون دلیل داروی آهسته رهش خود را تعویض نکند تا در کنترل علائم بیماری یا بروز علائم مسمومیت دچار مشکل نشود.

اثر سن بر کینتیک داروها- اثر سن بر کینتیک داروها قطعی است. در نوزادان قابلیت متابولیسم دارو کاهش یافته است و غالبا حجم انتشار و اتصال به پروتئین دارو نیز تغییر می کند. این تغییرات هم کمی و هم کیفی است. بعنوان مثال استامینوفن در نوزادان اساسا از طریق کونژوگاسیون با سولفات متابولیزه می شود ولی این دارو در بزرگسالان توسط کونژوگاسیون با گلوکورونید متابولیزه می گردد. حجم انتشار در نوزادان معمولا در مورد داروهای محلول در آب بیش از بزرگسالان است.

    در سالمندان، بعضی عوامل ممکن است بر فارماکوکینتیک دارو اثر بگذارند. با افزایش سن کار کلیه کاهش می یابد و منجر به تجمع داروهای دفع شونده از کلیه می شود. در این سنین حجم توزیع داروهای محلول در چربی بدلیل افزایش مقدار چربی بدن زیاد می شود. با کاهش میزان آلبومین و افزایش میزان a1-اسید گلیکوپروتئین اتصال به پروتئین داروهای اسیدی کاهش و داروهای اسیدی افزایش می یابد. متابولیسم نیز در سالمندان کاهش می یابد اما این کاهش در مقایسه با تفاوتهای فردی در متابولیسم قابل مقایسه نیست.

کرونوفارماکولوژی- رفتار بدن با تمام داروها در ساعات مختلف شبانه روز یکسان نیست. بعنوان مثال AUC سیکلوسپورین در صورتیکه ساعت 9 شب تجویز شود، 23% بیش از زمانی است که ساعت 9 صبح تجویز شود.کورتیکواستروئیدها، دیگوکسین، ایندومتاسین، لیتیم و تئوفیلین نیز دارای اثرات متغیر شبانه روزی هستند.

                                                                                                                                                             اثر ملکولی

عوامل موثر در اثرات دارو                                                                                                                              فارماکوکینتیک              

 


 

 

 

                                                                                             در محل گیرنده ها

 


 

                                               فارماکودینامیک                                                             مثبت

                                                                                               فیزیولوژیک

                                                                                                                                     منفی

تداخلات دارویی

                                                                                                        جذب

                                                   فارماکوکینتیک                              متابولیسم

                                                                                                         دفع

 

نمونه تداخل فیزیولوژیک مثبت تداخل مدرها و بتا بلوکرها است.

نمونه تداخل منفی فیزیولوژیک تداخل کوکائین و سیگار در کاهش اکسیژن رسانی به عضله قلب و تداخل مهار کننده های مونوآمین اکسیداز با سمپاتومیمتیکهای غیر مستقیم عمل کننده میباشند.

/ 5 نظر / 417 بازدید
پويان

از عرش صداي ربنا مي آيد آواي خدا خدا مي آيد فرياد که درهاي بهشت باز کنيد مهمان خدا سوي خدا مي آيد ماه مهماني خدا بر شما مبارک

ادزفا-09

سلام چه سايت جالبي داري به سايت ما هم سر بزن ads-fa.com

شاه كرمي

جالب بود خسته نباشيد

سلام عالی بود ولی من یه سری اطلاعات راجع به پنی سیلامین و فنی سیکلیدین و فنی توئین می خواستم که تو سایت شما پیدا نکردم

زهرا

عالی